سایت خبری سقزآوا

کودکانمان رابیشتر درک کنیم

 کودکانمان رابیشتر درک کنیم اگر به ژرفای درون هر پدر و مادری سفر کنیم یا اگر خود فرزندی داریم اعماق وجود خود را کاوش کنیم و لحظه ای فارغ از عادتها و روزمرگی ها به خواست خود وکودکانمان بیاندیشم خواهیم دید که به عنوان یک والد دغدغه بزرگی مدام در ذهن و قلب ما وجود دارد این دغدغه می تواند نگرانی برای آینده و چگونگی رشد و تربیت فرزندانمان باشد اما بسیاری از والدین مدام سوال « چه کنم؟» را درسر می پرورانند. روانشناسان و دیگر متخصصین این دلهره و اضطراب والدین را تا حدودی طبیعی تلقی می کنند در واقع عدم وجود این دلهره باعث بی مبالاتی و عدم توجه به انان می شود. در جواب والدینی که با این سئوال درگیرند باید گفت که دلهره شما تا حدی طبیعی است اما در صورتی که سیر روز افزون و مخل کننده داشته باشد نیاز به تعدیل خواهد بود. رشد وتربیت فرزندانمان از درون رحم آغاز می شود و در واقع با شروع زمان حاملگی هنرپدران و مادران آغاز می گردد .دوران تربیت کودکان دوران سختی است اما شیرینی های مخصوص به خود را نیز دارد. هر فردی با توجه به تاثیر گیری از دو وضعیت؛ مسیر رشدخود را خواهد پیمود وضعیت ارثی و وضعیت محیطی . در این نوشته بیشتر تاکید بر وضعیت محیطی خواهد شد زیرا بیشتر قابل تغییر وکنترل خواهد بود و در واقع مدیریت این وضعیت آسانتر و تاثیر گذارتراست محیط در واقع کلیه حوادث ،رفتارها، گفتارها وحتی تجربه های احساسی اطراف کودک است. کودک مانند آهنربایی همه انها را به طرف حس هایش جذب و آن را در درون خود جای می دهد و در آینده آن را به افکار و رفتارش تبدیل خواهدکرد. کودک با وجود تازه به دنیا امدن مدام در حال یادگیری و جذب اطلاعات حسی است به شیوه ای که بسیاری از روانشناسان معتقدند که کودکان بیشترِ اطلاعات حسی خود را در سالهای اولیه زندگی اشان کسب خواهند کرد. محیط کودک بخش مهم و تاثیر گذاری درشکل گیری شخصیت و رشد کودک است به طوری که می توان تا حدودی بر این ادعا صحه گذاشت که کودک همانی می شود که در اطرافش رخ می دهد اولین محیط کودک به عنوان دریچه ای برای ورود به دنیای پر رمز وراز زندگی خانواده است در واقع اولین و تاثیر گذارترین محیطی که کودک با آن آشنا می شود. تصور کنید دو کودک در دو خانواده با الگوهای رفتاری متفاوتی به دنیا آمده و در حال طی مسیر رشد اند یکی از آنها خانواده ای محترم منظم ،مهربان و قاطع دارد و دیگری خانواده ای فحاش، شلخته، نا منظم و آسان گیر، هریک از این کودکان الگوهای رفتاری کسب شده از اولین محیط خود را درونی و به رفتار تبدیل می کنند و او همان چیزی زا که یاد گرفته است نشان می دهد . بسیاری مواقع والدین تاثیر خود را در رشدکودکشان دست کم می گیرند و یا آن را نفی می کنند بسیاری مواقع بد اخلاقی ها و رفتارهای غیر اخلاقی و غیرقابل تحمل کودکان همان رفتارهای جاری در خانواده اند که مدام در عصبانیت ها و مواقع استرس زا از والدین دیده می شود وقتی کودکی در اطراف شما وجود دارد رفتار شما مشاهده ،ثبت و به الگو تبدیل می گردد کوچکترین حرکت و رفتار شما ردیابی و مورد تجزیه و تحلیل ذهن توانا و کنجکاو کودکتان قرار می گیرد شاید از این بیخبر باشید که کودکانتان تا حدود سه سالگی با تجزیه و تحلیل حرکات بدنتان به خصوص صورتتان با شما ارتباط عاطفی برقرار می کنند و در واقع صورت شما منبعی است برای تنظیم پاسخهای وی به خواسته های شما ، وقتی شما درخواستی را مطرح می کنید صورت شما تجزیه و تحلیل خواهد شد و میزان جدی بودن و پافشاری شما تعیین می گردد فکر می کنید کودکی که تا این حد ریز بین است رفتارهایی مثل سیگار کشیدن، فحش دادن و دروغ های پشت تلفن را نخواهد دید ؟در مورد ان فکر نخواهد کرد؟ و آیا در غیاب شما و میان دوستانش این رفتارها را تقلید و بازتولید نخواهد کرد ؟ کودکان در هرسنی که باشند مدام از رفتارهای درون خانواده الگو برداری می کنند و ان را پس از تحلیل به بیرون منتقل خواهند کرد کودک ۵ ساله ای که در بازی اش گلایه از وضع روزگار و عدم وجود درآمد کافی را نجوا می کند در حال انتقال نقش والدین و گفته های انان است به بازی؛ این کودک با مادرش همانندسازی کرده والگوی رفتاری و گفتاری جاری درخانواده اش را یادگرفته و منتقل می کند. کودکان ما بسیار بیشتر از تصور قالبی مان نیاز به درک و اهمیت دارندو بسیار بیشتر از تصور شما درک می کنند می فهمند و جذب می کنند . خواسته های آنان در صورت منطقی بودن بی تردید باید براورده شود و در برابر خواسته های غیر منطقی اش نیز با اقتدارو مهربانی باید ایستاد درک کردن کودک در واقع اگاهی از وضعیت ذهنی و خواسته های معقول اوست نه براورده کردن کلیه خواسته هایش . بسیاری موارد والدین برآورده کردن کلیه خواسته های کودک را با برآورده کردن نیازهای معقولش اشتباه می گیرند خواسته ها می توانند نامحدود باشند امانیازهای معقول قابل کنترل و تعدیل است کودک نیاز به تامین نیازهایش دارد اما نباید کلیه خواسته های نامعقولش را برآورده کرد و در آخر خود را با تصور اینکه برایش سنگ تمام خواهم گذاشت گول زد. کودک باید یاد بگیرد که هرچیز را بخواهد در دستانش نیست بلکه باید یاد بگیرد برای خواسته ها و نیاز هایش تلاش کند و احتمال عدم موفقیت نیز وجود دارد و دنیا همیشه بر وفق مراد وی نیست و مواقعی نیز وجود دارد که باید به دلایلی از خواسته هایش چشم پوشی کند این در واقع افزایش ظرفیت روانشناختی کودک است در حوزه تربیت خانوادگی ؛که کودک را برای ورود به جامعه سراسر پستی و بلندی آماده می کند کودکانمان را بیشتر درک کنیم به گفته هایشان گوش دهیم به سئوالاتشان با آرامش و مهربانی پاسخ دهیم از توهین و ناسزاگویی به کودک و اطراف کودک بپرهیزیم و از همه مهمتر اول رفتارهای خود را تغییر دهیم تا رفتارهای وی خود به خود با الگو برداری و غیر مستقیم تغییر کند یادمان باشد رفتار کودکان مان همانی می شود که در اطرافشان رخ می دهد .

 مختار کریمی  کارشناس روانشناسی