سقز در گذر زمان
شهرستان سقز، دومین شهراستان کردستان باپیشینه آثار و اماکن و بقایای قلاع تاریخی، از قرن ۵و۶و۷ قبل از میلاد حضرت مسیح (ع)منطقه مسکونی بوده است مسافت شهرستان سقز تا تهران ۶۹۱ کیلومتر و تا سنندج مرکز استان حدود ۱۹۰ کیلومتر است این شهرستان از طریق جاده آسفالته سقز – بیجار تا زنجان و از آنجا با آزاد راه تهران – تبریز تلاقی پیدا کرده و به تهران و دیگر استانهای کشور می پیوندد و فاصله ساعتی تهران با سقز ۲۱ دقیقه و ۴۸ ثانیه است و ارتفاع اراضی آن از سطح دریا ۱۴۷۴ متر می باشد. اگر چه در سالیان اخیر منطقه سقز نیز با تغییر آب وهوا مواجه شده است اما معمولاً صاحب رکورد سردترین شهر ایران و در این رابطه با استان اردبیل رقابت دارند.
زبان و یا گویش مردم سقز کردی سورانی بالهجه اردلانی و گاه موکریانی است و مطابق سرشماری های اخیر جمعیت سقز و حومه متجاوز از ۲۰۰ هزار نفر می باشد و مقایسه تعداد نفرات بین شهری و روستایی غالبا اختلاف کمی دارد به طوری که در سال ۱۳۷۰ شمار شهرنشینان ۸۰۶۰۰ نفر و روستاییان ۷۹۲۰۰ نفر بوده است که جمعا ۱۶۰ هزار نفر بوده اند اما اکنون با تغییرات حاصله در روستاهای خوش آب وهوا و ایجاد و احداث راههای آسفالته روستایی و برق کشی و مخابرات و شبکه های بهداشت و درمان و مدارس راهنمایی و ابتدایی تمایل مردم به سکونت دردهات بیشتر شده است و گاهی هم با اقدام غیر اصولی مردم مواجه می شویم و بسیارند مردمانی که هم از امکانات رفاهی دولت در دهات استفاده می برند وهم در شهر سقز صاحب خانه و دکانها و استفاده از امکانات دولتی می باشند که ادامه این روش بار سنگینی ست بردوش دولت و نیز باعث محرومیت جوانان و خانوده های جدید و بالارفتن اجاره خانه وارزش کاذب املاک است.
بخشهای تابعه سقز عبارتند از شهر صاحب و دهاتهای سرا و ترجان وکلتپه جهانگیرخان و تیلکوه یا سیاه کوه به مرکزیت(میرزا میرانشاه) لازم به توضیح است مرحوم میرزا میرانشاه از دامداران زحمت کش و قدیمی وبنیان گذار دهاتی به نام خودش می باشد که مرکز دهستان تیلکوه یا سیاه کوه است. شهرک میرده در مسیر جاده سقز بانه نیز مرگز دهستان گورک می باشد در این بخش کوههای زیبای نه که روز (نیک روژ) و یادگار استاد مصطفی و بنفشه و هفتوانان و میرگه نه خشینه و سرد کوهستان قرار دارند که هر کدام بیشه در ناریخ قدیم این سرزمین دارند چون نام نه که روز و نیک روژ پیام نوروز است و پیرمرد شاعر و فیلسوف کرد در اشعار خود مرقوم داشته که نیک روژ یا نه که روز شکارگاه ایل جاف و عشیره مرادی بوده و بر بلندای کوه هفتوانان که نشان از امشاپسندان زردشت دارد آثار قلعه و کوشک با دیوارهای آجری چهار گوشه و ستبر وجود دارد همین طور بخش سرشیو به مرکزیت روستای حسن سالاران مقر زندگی عشایر جاف و زنگنه و زندو وکیلی سقز را از جاده آسفالته در دست احداث و تعمیر مریوان به مرز بین المللی باشماق در کردستان عراق پیوند می زنند و بخش خرخره نیز به مرکزیت روستایی به همین نام در میان بخش های سرشیو و سیاهکوه واقع شده و ایالات گلالی و سلطانی و رخزاوی و جاف و کلهر و حهمهویسی و غیره در آنجا به زراعت و دامنداری مشغولنداین منطقه قبلا به مرکزیت روستایی ده وره قلا یا دولت قلعه دارای تشکیلات اداری و حکومت مستقل از سقز به نام(سلطان) بوده که مورخین می نویسند سلاطین صفوی برای تحقیر سلطان عثمانی فرماندههان مرزی کشور را سلطان می نامیدند که آخرین سلطان خرخره مرحوم ابراهیم سلطان از نزدیکان امام قلی میرزای قاجار بوده و این امیر که فرزند مظفرالدین شاه بود مدتی را در مهاباد و مدتی را در اورامانات و مریوان مشغول خدمت بوده و مکتوبات او در رابطه با وضع کردستان و عشایرجاف و خرخره و موکریان موجودند که در تواریخ عدیده محلی درج شده اند و شخصا نیز به کرد علاقه داشته و مرحومه خدیجه خانم خواهر زاده مرحوم میرزاکریم بهرام بیگی ازدواج کرده و نیز مرحوم محمدحسین خان سیف قاضی را به دامادی خود قبول کرده است این شاهزاده در منطقه عجب شیر صاحب روستایی بوده به نام شیشهوان معروف بودهاند در سیاه کوه نیز عشایر حبیبی به ریاست مرحوم علی خان حبیبی و مرحوم مظفر خان به مرزداری مشغول بودند و طوایف دونداری و امیری و بیگزادگان باشماق با آنها بوده اند دهستان سرا نیز از بخشهای معروف سقز و محل زندگی ایلات فیض الله بگی و رجوکری بوده و مالک روستای سرا مرحوم سناتور محمد عباسی سالیان دراز در خدمت مردم بوده و در پستهای نمایندگی مجلس شورای ملی و مجلس سنا خدمت می کرد فرزند او به نام دکتر ابراهیم عباسی رجوکری از کارمندان عالی رتبه وزارت امور خارجه و در کشور تونس و مقر یونسکو در مرکز فرهنگی ملل متحد نمایندگی ایران را داشت.
ریشه تاریخی سقز
شهرستان سقز شامل قلعه های کوشکله و کانی نیاز و قلعه خهیهروعه ینه تو-ئارامائیت –قپلانتو-کامانتوو-ئیرزی و یه-قلعه گاه گودرز-کرفتو وغیره بوده مرحوم کیخسروی در کتاب خود می نویسد ترجمه خطوط نوشته شده برصفحه سیمی سیمین زیویه این است که (با زحمت فراوان این محل را گرفتیم).
اصولاٌ در آن روزگار که مصادف با هجوم سکاها و حکومت سلسله مابود شهری به شیوه کنونی و متمرکز وجود نداشته است بلکه هر حکومتی برای خود برفراز بلندیها برای خود، قلعه و کاخ احداث می کردتا دیدبانان و قراولان بتوانند به خوبی از جان ومال و ناموس ساکنان قلعه حفاظت کننددر یکی از ترانه های قدیمی کردی می گویند(هه ر کویه به رزه بابی که ین به مال ته ی دادانیشین به ی غه م بی خه یال)یعنی در هر جایی که بلند تراست خانه ای احداث نمائیم و با خیال راحت و بدون غم و غصه در آنجاسکونت کنیم و این نشان می دهد که زندگی در دشتهای هموار با خطر حملات دشمن مواجه بوده و مهاجمین می توانستند قلعه را فتح نمایند اما مردم این منطقه که قومی بودند به نام مانائیها مقراداری خود را در کوشکله واقع در نرسیده به پلیس راه کنونی سقز-سنندج نقل کرده و کاخی زیبا ساخته بودند که در صورت کاوش جاده ای سنگفرش و اتاقها و دخمه های باقیمانده را می توان یافت هم اکنون نیز در زمین جوار چشمه قدیمی مقابل کارخانه تلفون زیباتریت نمونه های سفال لعابداروحصیری ماقبل تاریخ را می توان مشاهده کردآنهن به وفور،در پایان در گذشت فرورتیش واوایل کار هووخشتره سکاها به سقز کنونی که احتمالاٌایزیرتو یا کوشکله نام داشته حمله کرده و آنجارا تسخیرو عمارت سکایهابرقرارشدبه طوریکه از آنان در نزدیکی روستای سرامقبره سکایهابه طریقی که هرودت پدر تاریخ شرح داده باقیمانده است.سکاها دارای عادات و آداب و رسوم خاصی بوده اندکه در تاریخ هرودت درج شده است لیکن از حیث پوشش باکلاههای نمدی بلند نوک تیزمشخص شده اندکه در نقوش ملل ایرانی بر دیواره هی تخت جمشیددیده می شونداما نام آنهابرمنطقه سقزباقی ماندچنانکه با قدام هووخشتره پسران آنهابه قتل رسیده و سرزمین ماراازدست درازی واشغال آنها رها شدامروزه که طبق متون مذهبی و اظهارات علمای دین تعدادپیامبران و مردان خدا را تا ظهورحضرت خاتم(ص)۱۲۴هزار پیامبر می دانندبعید نیست که علاوه برکورووش یزرگ،هووخشتره مادی نیزبه همراه داریوش جزمردان خاص و پیامبران الهی بوده اندزیرا در کتب مقدس نام آنها را با ااحترام درج کرده اند بخصوص که سقوط نینواپایتخت ظلم و ستم قوم مهاجم و اشغالگرآشوردر کتاب ناحوم نبی در عهد عتیق درج شده است و نیز ماجرای هامان وزیر،خاخام،ودانیال نبی(ع)ود اریوش وبدین ترتیب سقز و نینواباهم ازقید و بند سکاهاوآشورهاخلاص شدندکه این موضوع سقوط نینواامروزه مبداتاریخ کردستان است و امسال ۱۳۸۸شمسی برابر با سال ۲۵۸۲کردی می باشد.
در دوران اشکانی و سان سانی نام سقز(په رزه)بوده است وآتشکده مقدس سان سانیان در این منطقه بوده که گمان می کنیم در محل (دوزه غه ره ی)کنونی به معنای وآتش و یا قلعه ویران شده جای ساختمان حاج صفری کنونی بوده و این محل قلعه ای بزرگتر از قلعه کنونی هه ولیر بوده وبا یورش لشکراعراب موبدآتشکده کشته شده وجسد اورا در پای قلعه دفن کرده ند که سالهاست بنام پیرشلالی (پیرشهریار)مورداعتمادمردم است.علاوه بر آن شهر سقز دارای چهار دروازه بوده که عصرها بسته و صبح ها باز می شدودروازه بان داشته انداین دروازه هاعبارت بودند از دروازه شمالی سرپچه که راه عبور به بوکان و آذربایجان و دروازه تاقه ره ش در کنار مسجد شیخ مظهرکه محل عبور کاروان به سوی بانه و کردستان عثمانی بوده چون در سال ۱۵۱۴میلادی باجنگ چالدران بین شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی متاسفانه شاه ایران شکست خوردو اکثر اراضی کردستان شامل کردستان عراق و ترکیه و سوریه از مالکیت ایران خارج شدهو فقط این قسمت برای ایران که سرزمین مادری مامیباشد برجای مانده است .
دروازه غربی در کنار مزار پیر غزایی و دروازه شرقی که راه عبور به سمت دیواندره و سنندج بوده در کنار مرقد پیر شلالی یا پیر شهریار قرارداشت.
منطقه سقز از حیث آثار تاریخی ومدفون بسیار قدیمی بوده و امروزه آنچه به نام ایران و کردستان در موزه های آمریکا و فرانسه و روسیه وجود داردمربوط به سقز و سایربلاد کردستان است به خصوص مجموعه عاج طلا و نقره مربوط به گنج زیویه که توسط قاچاقچی صهیونیست به نام ایوب ربنو با کمک مقامات وقت دولتی و متاسفانه چند نفر محلی ز قلعه زیویه استخراج شد و بعداًمرحوم رشید کیخسروی زیویه این آثارراباتصویر و سند و صورتجلسه در سه جلد کتاب تدوین و به ایران و جهان معرفی و غارتگران را رسواکردآنچه که قابل توجه است این است که سیستم حکومتی قبل از اسلام به صورت فدراسیون بوده و پس از اسلام نیز نوعی حکومت ملوک لطوایفی و بعد فدرالی تا شروع سلطنت رضا شاه پهلوی در مناطق غربی ایران رایج بوده است و سقزنیز تاسال ۱۳۳۲که شکست حکومت ملی دکتر مصدق بود توسط فرمانداران خاندان سلطانی اردلان اداره می شد وآخرین نفر آنهامرحوم سیف الله خان بودکه در سال ۱۳۵۶پس از انجام فرایض حج به رحمت ایزدی پیوست.
در انقلاب اسلامی،مردم سقز و منطقه نیز همرزم با ملت ایران علیه نظام استبدادی پادشاهی و تحت شعار استقلال ،آزادی،جمهوری اسلامی قیام کردنند و غمها و شادی های خود راباعموم ایران تقسیم کردنند ودر جنگ تحمیلی نیز باتحمل چندین فقره بمباران سنگین مناطق سکونتی و شرکت در جبهه های جنگ دهها شهیدو جانباز ومفقودالاثربه انقلاب اسلامی تقدیم کردنند ودر تمام انتخاباتها و قیامهای مردمی مشارکت عام داشته اندودر این مدت چند بار روسای جمهوری اسلامی و معاونین آنها و یک بار نیزمقام معظم رهبری به سقز تشریف آورده اندکه با استقبال عظیم مردمی مواجه شده اند و اینک همگام با تمام ملت ایران بسوی آینده روشن گام بر می دارند.
منطقه سقزدارای منابع غنی طلادر بخش های گورک و سرشیومی باشدهمانطورمعادن سنگ و آهن و گرانیت و مرمرو استعدادزیادی برای کارگاه فنی و ریسندگی و قالیبافی و صنایع فلزی دارد و اگر طرح دولت برای اتصال این منطقه به راه آهن سرایری اجرا گرددمی تواند یکی از مراکزمهم تولیدی و صنعتی حتی از حیث فرآورده های لبنی و گوشت طیورگوشت گاو و گوسفند و پرورش بوقلمون و سایر طیورتبدیل شود لازم به توضیح است اگرمسئولین اموربه اقتصادمنطقه توجه نشان بدهندودرجوار آن موسسات هنری و آموزشی با استفاده از نرم افزارهای رایج را تاسیس و به پسران و دختران سقزی علاقه مندفرصت و عنایت کافی مبذول بدارند و سالنهای ورزشی بیشتر و بهترو در نقاط سرسبزوکوهستانی زیبا مانندجاده های سقز و بانه و سقز مریوان از حیث توریسم و ترویج این صنعت نیز برنامه ریزی نمایند جوانان ما،کمبودی برای معرفی و فعالیت خود در سطح ایران و جهان نخواهند داشتوچون نیاکان رشید و دلاور خود پاسداران حراست از مرزهای این سرزمین اهورایی خواهند بود….
استاد عمر فاروقی
کتاب تاریخ سقز

ضمن تبریک عید نوروز
با تشکر از سایت سقز آوا
جواب دهید
ba arz salam va khast nabashid be hame man be kord bodan khod eftekhar mekonam
جواب دهید
سلام سایتتون مبارک من میخواستم بدونم چطوری میشه کمک این سایت کرد وبه آقای عمرفاروقی میگم مرسیییییییییییییی
جواب دهید
دمت گرم
جواب دهید
سلام .شما می توانید ازطریق ارتباط با ما و یا ارسال خبر ،با ما ارتباط داشته باشید…سقزآوا
جواب دهید
ضمن تبریک سال جدید و تبریک به خاطر راه اندازی این سایت زیبا و آرزوی سالی پر خیر برکت برای شما و تمام همشهریان عزیزم را دارم .
ده ستان خۆش و له شتان ساغ بێت نموونه تان زۆر
جواب دهید
با سلام به سقز اوا یه مطلب بسیار مهم و ایرادی که من از این نوشته دارم لهجه سقز کاملا مکریانی است و به جز تیلکو هیچ جای سقز اردلانی حرف نمیزنند در حالی که سقز میخواد مرکز استان مکککککککککککککریان بشود همچین مطلب ذکر شده در متن بالا خوب نیست
جواب دهید
همشهری عزیز نوشته ای که از آن ایراد گرفته اید نتیجه سالها تحقیق و زحمات آقای فاروقی است و ایشان با توجه به سابقه ای که دارند کارهایشان بسیار مطمئن و مورد استناد بسیاری از مححققین تاریخ کرد و سقز است . ضمن اینکه در خود سقز و مخصوصاً در بین خاندان اردلان و اکثر خوانین منطقه لهجه اردلانی کماکان مورد استفاده است .
جواب دهید
همشهری عزیز تعدادی از خوانواده ها ملاک یه شهر نیستن بلکه اکثریت ملاک اند طایفه های صدقی و اعظمی و فیش الله بیگی(طایفه من) کلا مکریانی حرف میزنند که اصل سسسسسقزی هستند
جواب دهید
بچه جون یادت باشه اسم قدیم کل کردستان اردلان بوده الان هم درکل کردها اردلانها معروفترین درکشورهستند مکر مکریان راه به جایی نمیبرد.
جواب دهید
عزیز بچه بودن به اداب معاشرت و حرف زدنه هر موقع ادب حرف زدنو یاد گرفتی بیا اظهار وجود کن
جواب دهید
دوست عزیزی که با نظرات من مخالفی به نظر من همه دچار اشتباه میشوند یک اشتباه دیگه در گفته هی آقای فاروقی آن هم اینکه همه میدانیم امسال ((((((۲۷۳۱)))))))) کردی است در حالی که آقای فاروقی گفته اند سال ((((((((۲۵۸۲)))))))))) است؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
پس دوستان عزیزززززززززززززز بیاید همه با هم برای آبادانییییییییییییییی سقققققققززززززززززز عزیزمان نهایتتتتتتتتت تلاشمهن را بکنیم
با تشکر فراوان از همه
جواب دهید
با نهایت احترام به دوستان من سقزی هستم و خواهان اصلاح تایخ کردی هستم امسال که ۱۳۹۰ است برابر با ۲۷۱۱ کردی می باشد که اشتباها ۲۷۳۱ تایپ کرده ام با پوزش فراوان و بار بر این که هر کسی ممکن است خطا کند مسر هستم مثل من و آقای فاروقی که گفته اند سال ۱۳۸۸ برابر ۲۵۸۲ کردی است
با احترام و تشکر از دوستان ارجمند
جواب دهید
امیدوارم سقز جایگاه واقعی خود را بازیابد.وبه آقای فاروقی هم عمر طولانی تر عطا فرماید.به امید برگزاری مراسمی درخور شاءن ایشان جهت سالها تلاش بی وقفه.
جواب دهید
سلام به همگی.بابت مطلب بالا ازاقای فاروقی تشکر می کنم.مطالب بسیاری رو فرا گرفتم که قبلا درموردشون مطمئن نبودم.برای من مفید بود.درضمن این زبان مکریانی که میگین زبان شهرمانیست زبان شهرهایی مثل بوکان ومهاباداست.
جواب دهید
سلام با تشکر امیدوارم خسته نباشد
جواب دهید
با سلام در جواب به دوستان باید بگم لهجه سقز مکریانی است و ربطی به مهاباد و بوکان ندارد اگر این جور است بس نباید کردهای شکاک ایران با لهجه کرمانجی حرف بزنن چون کردهای ترکیه نیز همین تهجه را دارن بس کمی دقت کنیم و اصل چیز را قبول کنیم
جواب دهید
قبل از هرچیز به دوست دیرین و دانشمندم که بی اغراق دین بزرگی بر گردن همه همشهریان بخصوص مدعیان روشنفکری دارند و سالها عمر عزیز خودرا صرف تحقیق و مطالعه و اعتلای ادبیات و تاریخ شهرمان کرده اند دست مریزاد عرض میکنم و از خدای بزرگ برایشان سلامتی و طول عمر با عزت مسئلت دارم . ثانیاً از همه دوستان و عزیزان علاقمند تقاضا و تمنی دارم به جای اظهارات احساسی و بی مطالعه و غیر کارشناسی سعی کنند عزیزان کمیابی مانند آقای فاروقی گرانقدر را با مطالب علمی و تحقیقی و دانسته های ارزشمند خود یاری کنند
آوا گیان آواته خوازم سربرز بیت و عمرت دریژ بیت حمه سعی
جواب دهید
سلام خسته نباشید تشکر به خاطر سایت خوبتون
http://zboy.mihanblog.com
جواب دهید
عزیزم دوستان گرامی کرد بودن و آدم بودن ربطی به زبان (موکریانی یا اردلانی ) ندارد پس به جای این ایرادهای غیر علمی و احساسی و فکرهای کهنه بیایید آقای فاروقی را یاری بفرمایید
جواب دهید
جم کنید این حرفای چرتو پرتو فایدش چیه این همه قدمت ولی دریغ از یه ذره فرهنگ و ادب همه لاتو لوت معتاد هستن و لاشی … بیاید شهرمونو درست کنیم… زمانی دنبال ریشتون باشید که همه چیزتون درست باشه
جواب دهید
عزیزم گفته های ما در قالب روشنگری است و خود بنده دارای مدرک فوق لیسانس مهندسی مکانیک هستم و میدانم دوستای دیگر نیز این صورت اند امیدوارم از این پس جانب ادب و احنرام به نظر دیگران را رعایت بفرمایی
با نهایت تشکر دویت ارجمند
جواب دهید
دمت گرم کاک کارو واقعا گل گفتی
دوست دارم
جواب دهید
برادر عزیزم کاک هیوا خان علی رغم اینکه به نظر شما احترام قایلم ولی به این دلیل با نظرت مخالفم که ما سقزی ها سرآمد همه ی بحث های اعم از سیاسی و اجتماعی و ادبی و فرهنگی هستیم خوب نیست که شما این صورت می اندیشید
امیدوارم به نظرم احترام بگذاریدبا تشکر از شما کاک هیوا خان به ریز
جواب دهید
اشباه دیگر این نوشته در مورد جمهیت سقز است در سال ۱۳۸۵ جمعیت داخل شهر ۱۳۶۰۰۰ نفر بوده به جز محله های قوخ و روستای صالح آباد که الان به سقز پیوسته اند و حدودا الان جمعیت سقز ۱۵۰۰۰۰ نغر میشود ولی جمعیت کل شهرستان سقز ۲۴۸۰۰۰ است که اگر منطقه ی (((((((((( کرفتو )))))))) را از سقز جدا نمی کردند و به (((( دیواندره )))) نمی دادند جمعیت سقز حدود ۲۶۰۰۰۰ نفر می شد
در رابطه با این موضوع ((( جدا سازی کرفتو از سقز ))) من در سایت ((((( شار نیوز )))) چندین دفعه به نماینده سقز در مجلس (((( آقای فخرالدین حیدری ))))) اعتراض کردم ولی ایشان هنوز جوابی نداده اند
اگر کسی او را می شناسد ازش بپرسد چرا اقدامی نکرد؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
چون ایشان نماینده ی سقققققققززززززززز در مجلس است نه ……….
با تشکر از همه
جواب دهید
باسلام وعرض خسته نباشید خدمت شما برو بچه های سایت خبری سقزآوا ازمطلبی که گذاشتید روسایت ممنون کاری نداشتم بای بای
جواب دهید
سقز مهد کرد است درود بر ……
جواب دهید
لطفا به این بیژن خان فاروقی بگویید بیوگرافی خود را دقیق وارد کند واز حاصل تلاش مرحومین ضیایی/مظهر/صدیقی/تیمورزاده /حاجی حکیم /سوء استفاده نکند لااقل به ذکرمنبع اشاره کندتمام بازنویسی های این دانشمند دددددددددددد برگرفته از نوشته های این مرحومین است وایشان هیچ کار ی درزمینه نو یسندگی انجام نداده داندبی جهت اورا در زمره یک نویسنده قرارندهید ایشان فقط یک مشق نویس بد نیستند میتوان به ایشان نمره ۹/۵ داد تا به وسیله تک ماده قبول شوند
جواب دهید
چرا شما نامی از ترجان با آن تاریخ غنی اسلامی نمیبرید ایا ان را عضو بوکان میدانید
جواب دهید
اخرش نفهمیدم ترجان ماله سقزه یا بوکان هرکی یه چیزی میگه
جواب دهید
سوپاس بۆ ئه نوسراوه جوانه به لام له و جۆره نوسراوانه که مه.
جواب دهید
میدونم خیلی ازماها دل خوشی از امکانات وپیشرفت شهرمون نداریمخوب حق هم داریم چون یقینا لیاقت جونای ما خیلی بیشتراز این هیچی هاست که برامون فراهم کردن ولی داداشای گلم کاک هیوا وکاک کارو بیاید بی انصاف هم نباشیم واگه خسته نباشید نمیگیم عیبی نداره ولی بی احترامی هم نکنیم چون کم نیستن جونای گل وباغیرت مثل خودتون که لابه لای بی مهری های زمونه بدجورگیرافتادن بیان دعاکنیم برای شهرمون برای آیندش برای آبادانیش برای همه اونای که دلسوزن وصادق وبرای…….؟!
جواب دهید
باتشکر وسپاس از اقای فاروقی به عرض دوستان عزیز برسانم که زبان سقزی در اصل به دونوع لهجه کردی عزیز تقسیم می شود که بر گرفته از زبان عشایر ودهات اطراف ان است که از قدیم بر شهر سقز مستولی بوده اند وهرکدام به نوبه خود باعث عزت واحترام وپیشرفت شهر شده اند:۱=مکری،که شامل شمال وشمال غربی وقسمتی از غرب وقسمتی از شمال شرق سقز می شود مانند گورگ ودهبکری… وشاخه های انها که روستا های ترجان ومرخز وسرا ومیرده وروستاهای فیض الله بگی راشامل می شود که خود شامل دها روستا وابادی هستند که اضافه کنیم که این لهجه دربین دو استان اذربایجان غربی وکردستان تکلم می شود که دربین این لهجه طوایفی از اردلانی وجود دارند که بالهجه مکری صحبت می کنند واز صاحبان قدرت وپر نفوذ سقز بوده اند وهستند مانند طایفه سلطانی اردلان واردلان که سیف الدین وسیف الله خان اردلان از حاکمان سقز بودند ودر راه عزت سقز همت گماشتند هر چند اردلانی هستند اما به لهجه مکری تکلم می کنند۲=لهجه اردلانی که شامل قسمتی از غرب وشرق وجنوب سقز می شود وروستاهای صاحب وحسن سالاران وایرانشاه وبسطام وخور خوره راشامل می شود که خود شامل ده ها روستا وابادی هستند که این لهجه مابین سقز وسنندج تکلم می شودواین مردم سقزی هستند ودرراه ابادانی سقز کوشید ه اند.ودسته ای ازمردم در منطقه فیض الله بگی وخورخوره زندگی می کنند که به لهجه کردی کلهر صحبت وی کنند مانند روستای رستمان وچی چی خوار وچوملو وبسیاری دیگر از روستا ها که همه این طوایف به نوبه خود در راه پیشرفت شهر سقز کوشیده اند که این طایفه از کرمانشاه به سقز امده اند ومجید خان کلهر ریس انها است به هر حال نمی شود گفت که لهجه سقزی مکری تنهاست یا اردلانی
جواب دهید
گل گفتی اقا عمر
جواب دهید